ARTHIT's Space

จากประสบการณ์ในการทำงานที่ผ่านมา ผู้เขียนสังเกตว่า เมื่อเกิดปัญหาในกระบวนการทำงาน เรามักพยายามแก้ไขให้กระบวนการเดิมมีประสิทธิภาพมากขึ้น ทั้งการลดขั้นตอน เพิ่มความรวดเร็ว กำหนดมาตรการควบคุม หรือใช้เทคโนโลยีเข้ามาช่วย แต่ก่อนจะลงมือปรับปรุงงาน เราอาจต้องย้อนกลับมาถามตัวเองว่า วิธีทำงานที่ใช้อยู่นั้นยังเหมาะสมกับสถานการณ์ปัจจุบันหรือไม่ หลายกระบวนการถูกใช้ต่อเนื่องกันมานานจนกลายเป็นความเคยชิน เมื่อถึงเวลาปรับปรุงงาน เราจึงมักเริ่มจากการแก้ไขสิ่งที่มีอยู่ มากกว่าจะย้อนกลับไปพิจารณาเหตุผลที่ทำให้เกิดกระบวนการนั้นขึ้นมาตั้งแต่แรก แนวคิดที่เรียกว่า Hacking Mindset ชวนให้เรากลับมาตั้งคำถามในเรื่องนี้ Hacking Mindset คืออะไร และมีที่มาอย่างไร เมื่อพูดถึง Hacker หลายคนอาจนึกถึงผู้เจาะระบบคอมพิวเตอร์ แต่ในวัฒนธรรมคอมพิวเตอร์ยุคแรก คำนี้มีความหมายต่างออกไป รากฐานสำคัญของวัฒนธรรม Hacker ย้อนกลับไปถึงช่วงทศวรรษ 1950 ที่ Massachusetts Institute of Technology (MIT) โดยเฉพาะกลุ่มนักศึกษาใน Tech Model Railroad Club (TMRC) ซึ่งสนใจระบบควบคุมรถไฟจำลองและการดัดแปลงกลไกต่าง ๆ สมาชิกกลุ่มนี้ชอบทำความเข้าใจร...

ในช่วงเวลาหนึ่งของชีวิต เราอาจมีผู้คนมากมายอยู่รอบตัว มีคนติดต่อหา พูดคุย พบปะ หรือขอความช่วยเหลืออยู่เสมอ จนความใกล้ชิดเหล่านั้นกลายเป็นเรื่องปกติ เมื่อเวลาผ่านไป บางความสัมพันธ์กลับค่อย ๆ เปลี่ยนแปลง คนที่เคยพูดคุยกันเป็นประจำเริ่มห่างหาย บางคนแทบไม่ได้ติดต่อกันอีก ทั้งที่ไม่เคยมีเรื่องขัดแย้งหรือเหตุการณ์ใดเป็นจุดเปลี่ยน ความเปลี่ยนแปลงเช่นนี้ชวนให้คิดว่า นอกจากความรู้สึกแล้ว ยังมีอะไรอีกบ้างที่ทำให้ผู้คนใกล้ชิดกัน และสิ่งเหล่านั้นมีส่วนต่อความสัมพันธ์มากเพียงใด ผลประโยชน์ในความสัมพันธ์ เมื่อพูดถึงความสัมพันธ์ที่มีผลประโยชน์เข้ามาเกี่ยวข้อง หลายคนมักนึกถึงการคบหากันเพื่อหวังสิ่งตอบแทน ซึ่งฟังดูเป็นเรื่องไม่ค่อยดีนัก แต่ผลประโยชน์ไม่ได้หมายถึงเงินทองหรือสิ่งของเสมอไป การได้รับความช่วยเหลือ คำแนะนำ ความรู้ กำลังใจ หรือแม้แต่การมีใครสักคนรับฟังเรื่องราวของเรา ล้วนเป็นสิ่งที่ได้รับจากความสัมพันธ์ทั้งสิ้น เพื่อนสองคนอาจสนิทกันเพราะมีความสนใจคล้ายกัน คนกลุ่มหนึ่งอาจใกล้ชิดกันเพราะทำกิจกรรมร่วมกัน หรือบางคนอาจติดต่อกันบ่อยครั้งเพราะต่างฝ่ายต่างช่วยเหลือกันได้ ความสัมพันธ์เหล่านี้ไม่ได้ขาดค...

จากประสบการณ์การทำงานที่ผ่านมา ผู้เขียนพบอยู่บ่อยครั้งว่า เมื่อองค์กรจัดทำ Risk ต่อจากการวิเคราะห์ SWOT รายการ Risk ที่ได้มักมีลักษณะอยู่สองแบบ แบบแรก คือดูคล้ายกับ Weakness หรือ Threat เดิม เพียงแต่นำมาเขียนใหม่โดยเติมคำว่า “ความเสี่ยงจาก...” เข้าไปข้างหน้า อีกแบบหนึ่ง คือเขียนกว้างมาก เช่น ความเสี่ยงจากการแข่งขัน ความเสี่ยงจากเศรษฐกิจ ความเสี่ยงจากบุคลากร หรือความเสี่ยงจากเทคโนโลยี ซึ่งอ่านแล้วก็เข้าใจว่าเป็นเรื่องสำคัญ แต่ยังไม่ค่อยเห็นชัดว่า อะไรคือสิ่งที่อาจเกิดขึ้น และองค์กรควรเข้าไปจัดการตรงไหน ตัวอย่างเช่น Weakness เขียนว่า รายได้ของหน่วยธุรกิจพึ่งพาลูกค้ารายเดียวในสัดส่วนสูง เมื่อมาถึง Risk กลายเป็น ความเสี่ยงจากการพึ่งพาลูกค้ารายเดียว หรือ Threat เขียนว่า งบประมาณภาครัฐสำหรับโครงการประเภทที่องค์กรรับงานอยู่มีแนวโน้มลดลง เมื่อมาถึง Risk กลายเป็น ความเสี่ยงจากงบประมาณภาครัฐลดลง ข้อความเหล่านี้ไม่ได้ผิดเสียทีเดียว แต่มีปัญหาอยู่สองเรื่อง เรื่องแรกคือ เมื่อเปลี่ยนจาก SWOT มาเป็น Risk แล้ว เราแทบไม่ได้เห็นอะไรเพิ่มขึ้นจากเดิม เรื่องที่สองคือ R...

มีหลายครั้งที่ใครสักคนเล่าเรื่องบางอย่างให้เราฟัง เรื่องงาน เรื่องครอบครัว ความสัมพันธ์ หรือปัญหาที่กำลังเผชิญอยู่ ฟังไปได้ไม่กี่ประโยค เราก็เริ่มมองเห็นทางออก และคำพูดบางอย่างก็ผุดขึ้นมาแทบจะทันที “ถ้าเป็นผมนะ ผมจะ…” “ทำไมไม่ลอง…” “คุณควรจะ…” ส่วนใหญ่คำแนะนำเหล่านี้มาจากความหวังดี เราอยากช่วย อยากให้อีกฝ่ายไม่ต้องเสียเวลา หรือไม่ต้องเดินไปเจอกับความผิดพลาดแบบที่เราเคยผ่านมา แต่มีเรื่องหนึ่งที่น่าฉุกคิด เขาขอคำแนะนำจากเราแล้วหรือยัง ความหวังดี ไม่ได้แปลว่าต้องพูดเสมอไป เมื่อเห็นคนใกล้ตัวกำลังมีปัญหา เรามักอยากช่วยหาทางออกให้ โดยเฉพาะหากเป็นเรื่องที่เราเคยผ่านมาก่อน ประสบการณ์ทำให้เรารู้สึกว่า เราพอจะมองเห็นบางอย่างที่อีกฝ่ายอาจยังไม่เห็น หากบอกเสียตอนนี้ เขาอาจตัดสินใจได้ง่ายขึ้น หลีกเลี่ยงความผิดพลาด หรืออย่างน้อยก็ไม่ต้องเสียเวลาเหมือนที่เราเคยเสียมา ความตั้งใจเช่นนี้ไม่ได้มีอะไรผิด เพียงแต่ความหวังดีของเรา กับสิ่งที่อีกฝ่ายต้องการในเวลานั้น อาจไม่ใช่เรื่องเดียวกัน คนที่กำลังเล่าปัญหาให้ฟัง อาจไม่ได้กำลังถามว่า “ฉันควรทำอย่างไร” เขาอาจกำลังบอกเพียงว่า ...

  ผู้เขียนมีโอกาสเข้าไปเกี่ยวข้องกับการจัดทำ SWOT และแผนกลยุทธ์ขององค์กรมาหลายปีครับ ทำไปเรื่อย ๆ ก็เริ่มมีคำถามบางอย่าง เราให้แต่ละหน่วยธุรกิจ หรือ Business Unit (BU) ทำ SWOT แล้วส่งเข้ามา จากนั้นนำมารวบรวมเป็น SWOT ขององค์กร วิธีนี้ถูกหรือยัง? พอได้ SWOT แล้ว เราเอามันไปใช้สร้างกลยุทธ์อย่างไร? KPI ที่กำหนดกันทุกปี มาจากกลยุทธ์จริงแค่ไหน หรือในทางปฏิบัติเราเปิด KPI ของปีที่แล้วขึ้นมาก่อน แล้วค่อยคิดว่าปีนี้ควรเพิ่ม Target เป็นเท่าไร? คำถามเหล่านี้ดูเหมือนแยกกัน แต่พอลองคิดต่อ ผู้เขียนกลับรู้สึกว่ามันเป็นคำถามเดียวกัน คือ SWOT — กลยุทธ์ — KPI ที่เราทำกันอยู่ เชื่อมกันจริงหรือเปล่า ยิ่งปัจจุบันมีทั้ง Balanced Scorecard หรือ BSC และ OKR เข้ามาอีก ถ้าไม่จัดภาพในหัวให้ดี เครื่องมือที่ควรช่วยให้บริหารง่ายขึ้นอาจกลายเป็นเอกสารหลายชุดที่ต้องทำเพิ่มแทน เลยลองเอาความคิดที่กระจัดกระจายอยู่มาร้อยต่อกันดูครับ เริ่มจาก SWOT ก่อน SWOT น่าจะเป็นเครื่องมือวางแผนกลยุทธ์ที่คนทำงานรู้จักมากที่สุดตัวหนึ่งแล้ว Strengths และ Weaknesses มองเข้ามาข้างในองค์กร ส่วน Oppo...

  ช่วงสัปดาห์ที่ผ่านมา หน้าฟีดยูทูปของผู้เขียนมีคลิปเรื่อง GPT-6 Astra ขึ้นมาหลายคลิป คนละช่อง คนละภาษา แต่มีคำว่า AGI อยู่ในชื่อคลิปเหมือนกันหมด ผู้เขียนกดดูไปสองสามคลิป ดูจบแล้วยังตอบคำถามพื้นฐานที่สุดไม่ได้ คือตกลง AGI หมายถึงอะไรกันแน่ และชื่อ Astra นี่ต่างจากที่เราใช้อยู่ทุกวันตรงไหน เลยไปนั่งอ่านเอกสารต้นทางเอง ทั้งของ OpenAI ของผู้ทดสอบอิสระ และของฝั่งที่ออกมาเถียง สิ่งที่เจอต่างจากที่คลิปเล่าอยู่พอสมควร

  ใช้ AI ทำงานมาสักพัก จะเจออาการหนึ่งเป็นครั้งคราว กำลังทำงานอยู่ดี ๆ หน้าจอก็ขึ้นว่าใช้เกินโควตาแล้ว รอถึงอีกกี่โมงถึงจะใช้ต่อได้ ไม่ได้เจอบ่อย แต่พอเจอทีไรก็มักเป็นจังหวะที่งานยังไม่จบ หงุดหงิดครับ ยอมรับตรง ๆ แรก ๆ ก็แค่หงุดหงิดแล้วผ่านไป จนเจอซ้ำเข้าหลายครั้ง ถึงเริ่มสงสัยขึ้นมาจริงจัง ไม่ใช่ว่าทำไมถึงติด แต่เป็นว่า ถ้าย้ายไปใช้ค่ายอื่น จะเจอเรื่องเดียวกันไหม สงสัยแล้วก็ปล่อยผ่านมาพักใหญ่ สุดท้ายเลยไปนั่งค้นคว้าจริง ๆ จัง ๆ อยู่พักใหญ่ แล้วก็พบว่าความเข้าใจเดิมของตัวเองผิดอยู่หลายเรื่องเหมือนกัน

เช้าวันที่ 19 สิงหาคม 2569 ผู้เขียนนั่งลงหน้าจอ พิมพ์ de.aipass.net ลงในช่องที่อยู่เว็บ ใช้เวลาไม่ถึงห้านาที สมัครด้วยบัญชี Google ยืนยันตัวตนผ่านแอปทางรัฐ กรอกข้อมูล กดยืนยัน จบ เรียบง่ายกว่าที่คิดไว้มาก เช้าวันที่ลงมือร่างบทความนี้ (20 สิงหาคม 2569) ตัวเลขที่ออกมาน่าสนใจ  มีคนไทยลงทะเบียนกว่า 5.3 แสนรายภายในวันเดียว ห้าแสนคนในยี่สิบสี่ชั่วโมง ตัวเลขนี้บอกว่าคนไทยอยากใช้ AI มากกว่าที่เราคิดกันไว้ครับ บทความนี้ผู้เขียนจะเล่าสามเรื่อง โครงการนี้มีอะไรให้ใช้บ้าง ลงทะเบียนอย่างไร และใช้อย่างไรให้คุ้ม 1. TH-AI Passport คืออะไร  พูดสั้นที่สุด คือสิทธิ์ใช้งาน AI ระดับ Pro ฟรีหนึ่งปีเต็ม สำหรับคนไทย 5 ล้านคนแรก หัวข้อ รายละเอียด ใครดูแลโครงการ กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอี) ใครมีสิทธิ์ สัญชาติไทย อายุ 15 ปีขึ้นไป จำนวนสิทธิ์ 5,000,000 สิทธิ์ เว็บลงทะเบียน de.aipass.net เปิดลงทะเบียนล่วงหน้า 19 สิงหาคม 2569 เปิดใช้งานจริง 31 สิงหาคม 2569 ระยะเวลาใช้งาน 1 ปีเต็ม ค่าใช้จ่ายของผู้ใช้ ไม่มี * ข้อมูล ณ วันที่เขียน แ...

  เร็ว ๆ นี้ผู้เขียนได้รับคำถามที่น่าสนใจอันนึง ถ้อยความประมาณนี้ "ควรสมัครใช้ AI ตรงกับค่ายไปเลย หรือใช้ Hub ที่รวมหลายค่ายไว้ในที่เดียวดีกว่ากัน?" คำถามสั้น ฟังดูเหมือนตอบได้ในประโยคเดียว ผู้เขียนตัดสินใจไม่ตอบทันทีครับ ขอเป็นเขียนบทความส่งให้คนถามอ่านแทน ไม่ใช่เพราะไม่รู้ ต้องกลับไปค้นคว้า แต่เพราะคำตอบจะแตกต่างออกไป ขึ้นอยู่กับว่า คนถามกำลังถามในมุมมองไหน ถามแทนตัวเอง คำตอบหนึ่ง ถามแทนคนทั้งองค์กร คำตอบคนละเรื่องไปเลย และคำถามนี้กำลังจะกลายเป็นคำถามของคนไทยอีกหลายล้านคน ด้วยเหตุผลที่ผู้เขียนจะเล่าต่อไปครับ 1. ตอบในระดับ "คนใช้คนเดียว" ก่อน ระดับนี้ตอบง่ายที่สุด เพราะตัวแปรมีไม่มาก การซื้อตรงกับค่าย ให้สองอย่างที่ Hub ให้ไม่ได้ อย่างแรกคือ ความลึก เครื่องมือหลายตัวมีเฉพาะในแอปต้นสังกัดเท่านั้น เช่น การสั่งงานด้วยเสียงแบบต่อเนื่อง การเชื่อมกับไฟล์ในระบบนิเวศเดียวกัน ความสามารถเหล่านี้ไม่ได้ไหลผ่านออกมาข้างนอก อย่างที่สองคือ ได้ของใหม่ก่อน ฟีเจอร์ใหม่มักเปิดในแอปของค่ายก่อนเสมอ แล้วค่อยทยอยเปิดให้คนอื่นเรียกใช้ทีหลัง บางครั้งห่างกันเป็นเด...

เดือนที่แล้วผู้เขียนไปถึงห้องประชุมงานหนึ่งก่อนเวลาราวยี่สิบนาที อ่านวาระจบแล้ว ไม่มีอะไรทำ ก็เลยนั่งคิดเรื่อยเปื่อย แล้วมีคำถามหนึ่งโผล่ขึ้นมาว่า ถ้าวันหนึ่ง Quantum Computer ใช้งานได้จริง แล้วเอามารวมกับ AI จะเป็นอย่างไร ตอนนั้นไม่ได้คิดจะเขียนอะไร แค่สงสัยเฉย ๆ พอประชุมเสร็จก็ลืมไป ตกเย็นนึกขึ้นได้ก็เลยลองค้นข้อมูลดู แล้วก็ดูต่ออีกเรื่อย ๆ จนถึงตอนนี้ก็เดือนหนึ่งพอดี คำตอบที่ได้ไม่ตรงกับที่เดาไว้ตอนแรก เลยคิดว่าน่าเขียนเก็บไว้ 1. สิ่งที่ผู้เขียนคิดไว้ก่อนจะไปค้น ขอเล่าความคิดตั้งต้นก่อน เพราะมันผิด และคิดว่าหลายคนน่าจะคิดเหมือนกัน ภาพในหัวตอนนั้นคือควอนตัมจะทำให้ AI เทรนเร็วขึ้นเป็นพันเท่า โมเดลใหญ่ขึ้น ฉลาดขึ้นแบบก้าวกระโดด งานที่วันนี้ใช้เวลาสามเดือนจะเหลือสามชั่วโมง ซึ่งฟังดูมีเหตุผลดี เพราะสิบปีที่ผ่านมาเราเห็นสมการนี้เป็นจริงมาตลอดตั้งแต่ยุค GPU คือคอมพิวเตอร์แรงขึ้นแล้ว AI ก็เก่งขึ้นตาม ปัญหาคือสมการนี้ใช้กับควอนตัมไม่ได้ และผู้เขียนใช้เวลาเกือบทั้งเดือนกว่าจะเข้าใจว่าทำไม 2. เรื่องแรก คือมันใกล้กว่าที่คิด ในความเข้าใจเดิม ควอนตัมคอมพิวเตอร์เป็นของอีกยี่สิบปีข้...

A dried rose leans in a clouded vase, its petals folded inward the way a hand closes when it has nothing left to hold. Behind it, the mirror tells a lovelier story, the same rose, full and wet with dew, in glass so clear the light comes out singing. We have taught our mirrors to flatter us, and fallen in love with the flattery, until every profile becomes a small altar to the version of us that never gets tired, never loses anything, never sits alone at the end of a long week . We do not call it lying. We call it choosing the better photograph. Yet both roses are honest. The withered one bloomed once and gave it all away, which is all a rose knows how to do. What breaks us is believing the reflection is the rent we owe for being seen, so we scroll through other people's brightest hours while holding our own ordinary evening in our hands, never guessing that those people stand on the far side of the same glass. Sometimes at night I turn away from the mirror and look at the real rose...