รายงานเหตุการณ์โศกนาฏกรรมเครนก่อสร้างรถไฟความเร็วสูงถล่มทับขบวนรถไฟ ณ อำเภอสีคิ้ว นครราชสีมา

 

ภาพจากเวปไซต์ bbc.com

1. ข้อมูลที่มาและรายละเอียดโครงการ

โครงการที่เกิดเหตุคือ โครงการความร่วมมือระหว่างรัฐบาลแห่งราชอาณาจักรไทยและรัฐบาลแห่งสาธารณรัฐประชาชนจีน ในการพัฒนาระบบรถไฟความเร็วสูงเพื่อเชื่อมโยงภูมิภาค ช่วงกรุงเทพมหานคร–หนองคาย (ระยะที่ 1 ช่วงกรุงเทพมหานคร–นครราชสีมา) โครงการนี้ถือเป็นโครงการเชิงยุทธศาสตร์ที่สอดคล้องกับยุทธศาสตร์ Belt and Road Initiative (BRI) ของจีน เพื่อเชื่อมโยงประเทศไทยกับอาเซียนและโลก โดยคณะรัฐมนตรีมีมติอนุมัติโครงการเมื่อวันที่ 11 กรกฎาคม 2560 ใช้งบประมาณลงทุนรวมกว่า 179,412.21 ล้านบาท มีกำหนดเปิดให้บริการภายในปี พ.ศ. 2570

2. หน่วยงานที่เกี่ยวข้องในโครงการ

• เจ้าของโครงการ: การรถไฟแห่งประเทศไทย (รฟท.) สังกัดกระทรวงคมนาคม

• ผู้รับเหมาก่อสร้าง (ในส่วนสัญญาที่เกิดเหตุ): บริษัท อิตาเลียนไทย ดีเวล๊อปเมนต์ จำกัด (มหาชน) (ITD) ซึ่งเป็นผู้รับจ้างงานโยธาสัญญาที่ 3-4 ช่วงลำตะคอง-สีคิ้ว และกุดจิก-โคกกรวด

• ผู้ควบคุมงานก่อสร้าง (Construction Supervision Consultant): เป็นรัฐวิสาหกิจจากประเทศจีน ได้แก่ บริษัท ไชน่า เรลเวย์ อินเตอร์แนชันนัล (China Railway International) และ บริษัท ไชน่า เรลเวย์ ดีไซน์ คอร์เปอเรชัน (China Railway Design Corporation)

• ที่ปรึกษาโครงการ (Project Consultant): ประกอบด้วยกลุ่มบริษัทร่วม 4 แห่ง ได้แก่ บริษัท เอพซิลอน จำกัด, บริษัท โชติจินดา คอนซัลแตนท์ จำกัด, บริษัท เอ็มเอชพีเอ็ม จำกัด และ บริษัท ดับเบิลยูเอสพี (ประเทศไทย) จำกัด

3. รายละเอียดบทบาทหน้าที่ของผู้ควบคุมงานและที่ปรึกษาโครงการ

• ผู้ควบคุมงานก่อสร้าง (ฝ่ายจีน): มีบทบาทหลักในการกำกับดูแลการก่อสร้างให้เป็นไปตามมาตรฐานทางเทคนิคของสาธารณรัฐประชาชนจีน นอกจากนี้ยังรับผิดชอบในสัญญา 2.3 ซึ่งครอบคลุมงานระบบราง ระบบไฟฟ้าและเครื่องกล การจัดหาขบวนรถไฟ รวมถึงการจัดฝึกอบรมบุคลากร เพื่อให้เทคโนโลยีจากจีนทำงานร่วมกับงานโยธาของไทยได้อย่างสมบูรณ์

• ที่ปรึกษาโครงการ: มีหน้าที่ในการบริหารจัดการโครงการในภาพรวม ตรวจสอบรายละเอียดการออกแบบ และสนับสนุนการบริหารสัญญาเพื่อให้การดำเนินงานเป็นไปตามข้อตกลงระหว่างรัฐบาลทั้งสองประเทศ

4. รายละเอียดเหตุการณ์

อุบัติเหตุเกิดขึ้นเมื่อวันที่ 14 มกราคม 2569 เวลาประมาณ 09:05 น. ถึง 09:30 น. บริเวณบ้านถนนคต ตำบลสีคิ้ว อำเภอสีคิ้ว จังหวัดนครราชสีมา ขณะที่ขบวนรถด่วนพิเศษที่ 21 (กรุงเทพอภิวัฒน์–อุบลราชธานี) กำลังแล่นผ่านจุดก่อสร้างทางรถไฟยกระดับด้วยความเร็วประมาณ 120 กิโลเมตรต่อชั่วโมง ฐานรองรับ (Support) ของเครนติดตั้งคานสะพาน (Launching Gantry) น้ำหนักประมาณ 20–30 ตัน ได้พังถล่มลงมาจากความสูงประมาณ 9–10 เมตร

แรงกระแทกทำให้ตู้โดยสารที่ 1, 2 และ 3 ได้รับความเสียหายอย่างหนัก โดยเฉพาะตู้ที่ 2 ที่ถูกบดขยี้และเกิดเพลิงไหม้ลุกลาม ผู้โดยสารไม่สามารถหนีออกมาได้เนื่องจากประตูระบบไฟฟ้าขัดข้องและหน้าต่างเป็นกระจกนิรภัยแบบเปิดไม่ได้ โศกนาฏกรรมครั้งนี้ส่งผลให้มีผู้เสียชีวิตรวม 32 ราย และมีผู้ได้รับบาดเจ็บ 64 ราย

5. ข้อมูลสำคัญที่เกี่ยวข้อง

• การละเมิดความปลอดภัย: กรมการขนส่งทางรางระบุว่า ผู้รับจ้างฝ่าฝืนคำสั่งความปลอดภัยที่ห้ามปฏิบัติงานบนโครงสร้างยกระดับในขณะที่มีรถไฟวิ่งผ่านด้านล่าง และระบบ Fail-safe ของเครนไม่ทำงาน

• สถานะโครงการ: ในสัญญาที่ 3-4 มีความคืบหน้าการก่อสร้างไปแล้วกว่า 99.45% – 99.54% ซึ่งอยู่ในช่วงท้ายของการทำงานโยธาก่อนส่งมอบงาน

• ความเสียหาย: รฟท. สั่งระงับการก่อสร้างในสัญญานี้ทันทีและเตรียมดำเนินการทางกฎหมายขั้นเด็ดขาด ความเสียหายต่อขบวนรถไฟเบื้องต้นประเมินไว้ไม่ต่ำกว่า 100 ล้านบาท

6. แหล่งข้อมูลอ้างอิง

1. รายงานการวิเคราะห์โศกนาฏกรรมวิศวกรรมเชิงระบบ: กรณีอุบัติภัยเครนก่อสร้างรถไฟความเร็วสูงถล่มทับขบวนรถที่อำเภอสีคิ้ว

2. 2026 Sikhio train disaster - Wikipedia

3. ผ่าโครงการก่อสร้างรถไฟความเร็วสูง มูลค่า 5 แสนล้าน - Thai PBS

4. CREC คุมงาน! เปิดทุกสัญญาสร้างรถไฟความเร็วสูง ก่อน 'เครนถล่ม' - กรุงเทพธุรกิจ

5. นายกสมาคมวิศวกรฯ ชี้ 4 สมมติฐาน เครนถล่มทับรถไฟที่สีคิ้ว - ประชาชาติธุรกิจ